معارف و اخلاق

برزخ / (مرحله ششم) برزخ / قسمت اول / راهنمای سفر آخرت………

برزخ از دیدگاه قرآن / قسمت اول

راهنمای سفر آخرت

 (مرحله ششم) برزخ(۱)

 💢 برزخ از دیدگاه قرآن

در قرآن مجید، در سه مورد، واژه “برزخ” آمده که:

در دو مورد آن(آیه ۵۳ فرقان وآیه۲۰ رحمن) این واژه به معنی “مرز حاجب و حائلی” است .

که در دریا ، بین آب شیرین و شور قرار دارد واز مخلوط شدن آن دو نوع آب، جلوگیری می کند .

ولی در یک مورد ( آیه ۱۰۲ مومنون ) منظورهمان علم برزخ است، که با کمال صراحت می فرماید :

💢…وَ مِن وَرائِهِم بَرزَخٌ اِلی یَومِ یُبعَثون : پشت سر انسان‌ها، برزخی است تا هنگامی که (روز قیامت) برانگیخته می شوند.

و می توان گفت : به دلیل همین آیه ، و روایات بسیار، که واژه “برزخ”در متن آنهاآمدهاست.

به جهان بعدازمرگ تا روز قیامت “جهان برزخ”می گویند.

در آیه ۲۶ و ۲۷ سوره یس می خوانیم:
قیلَ ادخُلُ الجَنَّهَ قالَ یا لَیتَ قَومِی یَعلَمُونَ – بِما غَفَرَلی رَبّی وَ جَعَلَنِی منَ المُکرَمِینَ.

مؤمن آل یس (حبیب نجار ، وقتی که به دست ستمگران به شهادت رسید) از طرف خدا به او گفته شد وارد بهشت شو ،

او گفت : ای کاش قوم من می دانستند که پروردگارم مرا آمرزیده و از گرامی داشتگان قرار داده است.)

عالم برزخ در چند قدمی ما، صفحات ۹۰٫۹۱ .۹۲٫

 

و در ایات قران میخوانیم:

النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَعَشِيًّا وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ.

غافر ۴۶

(اینک که در عالم برزخند) آنها صبح و شام بر آتش دوزخ عرضه می‌شوند،

و چون روز قیامت برپا شود (خطاب آید که) فرعونیان رابه سخت‌ ترین عذاب (جهنم) وارد کنید…

 

💢 از امام سؤال مى‏كنند كه برزخ كى هست؟

مى‏‌فرمايد: از ساعت مرگ تا هنگامى كه سر از قبر در مى ‏آورند…

امام صادق (ع) در جزء حديثى فرمودند : به خدا سوگند كه بر شما از برزخ مى ترسم .

راوى گفت : چيست برزخ ؟

فرمود: قبر است از زمان مردن تا روز قيامت . بحارالانوار، ج ۶، ص ۲۱۴

برزخ / (مرحله ششم) برزخ / قسمت اول / راهنمای سفر آخرت.........
برزخ / (مرحله ششم) برزخ / قسمت اول / راهنمای سفر آخرت………

عالم برزخ کجاست ؟

💢 جایگاه برزخ یکی از مشکلات بحث معاد است .

سؤال اساسی این است :

آیا عالم برزخ دردنیا واقع شده ، به طوری که ساکنان برزخ طلوع و غروب خورشید و ماه را می بینند ؟

یا اصولاً برای دوزخیان شب و روزی وجود ندارد ؟

به برخی می گویند برزخ در بطن عالم دنیا قرار دارد ، و یا اینکه برزخ از مراحل قیامت است .

در این که برزخ از منازل قیامت نیست تردیدی نداریم.

زیرا در قیامت خورشید و ماه و ستاره ای نیست بلکه درمقدمات رستاخیز، نظام کنونی به طور کلی فرو می ریزد و نور قیامت به وسیله خورشید نیست.

بهشتی که آدم و حوا درآن زندگی می کردند از سنخ باغ های دنیا بود ولی برای مردم قابل رؤیت نبود .

 

امام صادق در این باره فرمود:

“جَنَّهّ مِن جَنانِ الدُّنیا تَطلَعُ فیهاالشَّمسُ والقَمَرُ”

بهشت آدم باغی از باغ های دنیا بود که آفتاب و ماه بر آن پرتو می افکندند.

 

💢 در حدیث دیگر امام باقر (ع) فرمود :

من شنیده ام خداوند در مغرب زمین بهشتی آفریده است که آب فرات از آن جا عبور می کند .

ارواح مومنان هر روز بعدازظهر به آن مکان می روند و از نعمت ها و میوه های آن استفاده و با هم ملاقات می کنند.

به هنگام طلوع فجر صادق از آن جا خارج می شوند.

مطابق روایات زیادی این بهشت در سرزمین عراق (در نجف اشرف) پشت کوفه (وادی السلام ) قرار دارد .

معاد در نگاه عقل و دین ص ۳۰۱ .۳۰۲ .

💢 همانگونه که وادی السلام محل ظهور و تجمع ارواح سعادتمنداست.

برهوت صحرای خشک وبیابانی بی آب و علف هم مظهر دوزخ برزخی و محل عذاب ارواح کثیف و خبیث است .

 

برهوت در ماورای یمن در جزیره العرب قرار دارد. معاد ص۶۵

💢حکایاتی زیبا از برزخ و حال و هوای برزخ

ثقة الاسلام نورى در دارالسلام نقل فرموده كه:

 برايم نقل كرد عالم جليل و فقيه نبيل سيد حسن الحسينى الاصفهانى كه :

چون پدرم وفات كرد.

من در نجف اشرف مقيم و مشغول تحصيل بودم .

كارهاى آن مرحوم به دست بعضى از برادران من بود، و من به تفصيل ، علم به آن نداشتم .

چون هفتم ماه از وفات آن بزرگوار گذشت .

 

والده ام به رحمت الهى پيوست .

 

جنازه آن مرحوم را به نجف آوردند و دفن كردند. در يكى از روزها در خواب ديدم كه گويا در اطاق خود نشسته ام كه ناگاه مرحوم والدم وارد شد.

من برخاستم و سلام كردم پس در صدر مجلس ‍ نشست و مرا نوازش كرد.

در آن وقت بر من معلوم شد كه مرده است ؛

پس ‍ استدلال نموده و به او گفتم كه شما در اصفهان وفات كرديد چگونه شد كه شما را در اينجا مى بينم ؟

فرمود: بلى .

لكن بعد از وفات ، ما را در نجف منزل دادند مكان ما الآن در نجف است .

گفتم : كه والده نزد شما است ؟

فرمود: نه .

وحشت كردم از آنكه گفت نه .

فرمود: او در نجف است لكن در مكان ديگر است ؛

 

آنوقت فهميدم كه پدرم عالم است.

محل عالم بالاتر است از محل جاهل ؛

 

پس سوال كردم از حال آن مرحوم ؛

 

فرمود:

من در ضيق و تنگى بودم و الآن الحمد لله حالم خوب است ، و از آن شدت و تنگى گشايش و فرجى براى من حاصل شد.

من از روى تعجب گفتم كه آيا شما هم در ضيق و شدت واقع شديد؟

فرمود: بلى ؛

حاج رضا پسر آقا بابا مشهور به نعلبند، از من طلبى داشت .

از جهت طلب او حال من بد بود كه اصلاح شد پس تعجب من زياد شد .

از خواب بيدار شدم با حال ترس و تعجب ، صورت خواب را براى برادرم كه وصى آن مرحوم بود نوشتم و از او درخواست نمودم كه براى من بنويسد كه آيا حاج رضاى مذكور از مرحوم والد طلب دارد يا نه ؟

برادرم براى من نوشت كه من در دفترى كه اسامى طلبكاران بود مراجعه كردم هر چه تفحص كردم اسم اين مرد در آنجا نبود.

من دوباره نوشتم كه از خود آن شخص سؤ ال كند.

برادرم بعد از آن براى من نوشت.

كه من از او سئوال كردم گفت : بلى من هيجده تومان از آن مرحوم طلبكارم و غير از خدا هيچكس بر آن آگاه نيست ، و بعد از فوت ايشان از شما پرسيدم كه اسم من در دفتر طلبكاران آن مرحوم هست ؟

شما گفتيد: نه .

پس من با خود گفتم كه اگر ادعاى طلب خود كنم قدرت بر اثبات ندارم ؛

چون حجت و بينه نداشتم و اعتماد به آن مرحوم بود كه در دفتر خود ثبت مى كند.

معلوم شد كه مسامحه نموده ؛ پس ‍ من از وصول طلب خود ماءيوس شدم و اظهار نكردم .

پس من صورت خواب شما را براى او نقل كردم و خواستم كه وجه او را بدهم .

گفت : من ذمّه او را برى نمودم و طلب خود را بخشيدم .

منبع: دارالسلام ، ج ۲ ،ص ۱۶۵

خصوصیات عالم برزخ

💢انسان که از دنیا می رود به عالم دیگری به نام برزخ وارد می شود.

در آنجا هست تا وقتی که در صور دمیده می شود و مردم از قبرها بیرون آیند در آن وقت به عالم قیامت وارد می شوند.

معاد شناسی، ص ۱۸۰

💢 برزخ فاصله دو شیءِ است .

 

این عالم واسطه ایست میان ماده کثیفه ثقیله و میان عالم نورانیه محضه.

از خواص عالم ماده در آن شکل است و صورت ؛

و از عالم نورانیت سبکی و سرعت ، و برای آن مثال هائی آورده اند از آن جمله اشیایی که در خواب و رؤیا جلوه گر است شکل و صورت دارد ولی ثقل ندارد .

شاهراه هدایت بسوی خدا و قیامت ، ص ۲۲۵٫

 موجوداتی که در عالم برزخ است ماده ندارد اما شکل و صورت و حد و کم و کیف و اعراض فعلیه را دارد .

یعنی دارای اندازه و حدود است ، دارای رنگ و بو است .

صورت مردمان برزخی رنگ و حد دارد و در آنجا خوشحالی و مسرت و غضب و نگرانی هست ، در آنجا نور هست .

 

بنابراین موجودات برزخی دارای صورت جسمی هستند .

 

ولی هیولا و ماده ندارند از طرفی عالم برزخ را عالم خیال نیز می گویند.

خیال یعنی عالمی که در آنجا صورت محض است و هیچ ماده نیست.

گرچه صوری که در آنجا موجودات به مراتب از موجوداتی که در عالم ماده است قوی تر و عظیم تر ، حرکتش سریعتر ، حزن و اندوه و یا مسرت و لذتش افزون تر است.

معاد شناسی ، ص ۱۸۱

💢برزخ را عالم مثالى هم مى‏گويند؛ چون مثل اين عالم است.

 

البته از لحاظ صورت و شكل ولى از لحاظ ماده و خواص و خصوصيات فرق مى‏كند؛

پس از مرگ، در عالمى وارد مى ‏شويم كه اين دنيا نزد آن مانند شكم مادر نسبت به اين عالم است.

بدن تو هم در برزخ بدن مثالى است؛

يعنى از لحاظ شكل به عين همان بدن است ليكن ديگر جسم و ماده نيست و لطيف است، لطيف‏ تر از هوا است.

هيچ چيز مانع آن نخواهد بود. هر نقطه‏ اى قرار بگيرد همه چيز را مى‏بيند، اين طرف ديوار و آن طرف ديوار برايش ندارد.

💢حضرت صادق (ع) مى‏فرمايد:

اگر آن بدن مثالى را ببينيد مى‏گوييد:

همان بدن دنيوى است.الان اگر شما پدرتان را در خواب ببينيد، با همان بدن دنيوى مشاهده مى‏ كنيد.

ليكن جسم و ماده‏ اش در قبر است.

 

اين صورت و بدن مثالى است؛ بدن برزخى چشم دارد به شكل همين چشم هم هست.

 

ديگر پيه ندارد، چشم درد ندارد. تا قيام قيامت می بيند. خوب هم مى‏بيند.

نه مثل اين چشم كه گاهى ضعيف شود و احتياج به عينك داشته باشد.

حكما و متكلمين آن را تشبيه به تصويرى كه در آينه مى‏افتد،

مى‏كنند در صورتى كه دو شرط در آن جمع شود؛ يكى قيام بالذات؛

يعنى طورى شود كه قيام به خودش داشته باشد نه به آينه و ديگر ادراك و شعور است.

بدن مثالى قائم به خود و با شعور و فهم است.

نظيرش همين خوابى است كه مى‏بينيد كه در يك چشم به هم زدن مسافت ها را طى مى‏كنيد.

کتاب راهنمای سفر اخرت

تالیف ناصر کاوه

همراه ما باشید…

ادامه دارد…

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن