معارف و اخلاق

رجعت چیست و آثار اعتقاد به رجعت چیست؟

رجعت چیست؟

🌟یکی از مباحث مهم اعتقادی شیعه، «رجعت » است . این مفهوم، در طول تاریخ فراز و نشیب های فراوانی را به خود دیده است… متاسفانه این اعتقاد در طول تاریخ از طرف مخالفین، کمتر مورد نقد منصفانه قرار گرفته و بیشتر از هر اعتقاد دیگری موردطعن، استهزاء و گاهی هتاکی و بی حرمتی قرار گرفته است…

رجعت در لغت و اصطلاح:

بامراجعه به اغلب کتاب های لغت در خواهیم یافت که بین معانی مختلفی که برای رجعت بیان شده، یک اشتراک وجود دارد و آن بازگشت به محلی است که شروع از آن جا بوده است; همان گونه که در ترجمه فارسی این کلمه، به جای رجعت «بازگشت » گفته می شود که کلمه «باز» ، به معنای تکرار است

ر . ک: ابن فارس، معجم مقاییس اللغة; راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن; ابن منظور، لسان العرب; فیوم …

در یک جمع بندی بین تعریف های فراوان رجعت، می توان گفت که رجعت عبارت است از:

بازگشت گروهی از مؤمنان محض به دنیا، و کافران محض پس از مردن و قبل از قیامت، در حکومت حضرت مهدی (عج) و روشن است که انبیا و ائمه علیهم السلام به عنوان اشرف مؤمنان محض در بین رجعت کنندگان خواهند بود. ر . ک: شیخ مفید، اوائل المقالات فی المذاهب والمختارات، ج ۴، ص ۷۷; سیدمرتضی، جوابات المسائل التبانیات، ج ۱، ص ۱۲۵; ا

دانشمند معاصر شیعی، علامه مظفر در این باره می گوید: «عقیده شیعه در رجعت، بر اساس پیروی از اهل بیت علیهم السلام چنین است: خداوند عده ای از کسانی را که در گذشته ازدنیا رفته اند، به همان اندام وصورتی که داشته اند، زنده کرده و به دنیا برمی گرداند.

به برخی از آنان عزت می دهد وپاره ای را ذلیل و خوار خواهد کرد و حقوق حق پرستان را از باطل پرستان می گیرد و داد ستم دیدگان را از ستم گران می ستاند و این جریان یکی از رویدادهایی است که پس از قیام مهدی آل محمد به وجود می آید. کسانی که پس از مردن به این جهان باز می گردند یا از ایمان بالا برخوردارند یا افرادی در نهایت درجه فساد و آن گاه دوباره می میرند».

محمدرضا مظفر، عقاید الامامیه، ترجمه علیرضا مسجد جامعی، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ص ۲۹۴ .

 چیستی رجعت:

🌟 از مجموع آیات، روایات و سخنان دانشمندان بزرگ شیعه می توان به دست آورد که رجعت عالمی است با ویژگی های خاص که نه همچون عالم دنیاست و نه چون عالم آخرت و در عین حال، عالم برزخ نیز نیست… علامه طباطبایی می نویسد: «رجعت از مراتب روز قیامت است; اگر چه در کشف و ظهور پایین تر از قیامت است و دلیل پایین تر بودن آن از قیامت، عبارت است از امکان راه یافتن فساد و شر درآن (فی الجمله) ; به خلاف قیامت (که هیچ گونه فساد و شری درآن راه نخواهد یافت) و به همین دلیل، روز ظهور حضرت مهدی (عج) نیز گاه ملحق به قیامت شده است; به خاطر ظهور و غلبه تامه حق; اگر چه روز ظهور حضرت نیز پایین تر از روز رجعت است » تفسیر المیزان، ج ۲، ص ۱۰۹ .

جایگاه رجعت:

اگر چه برخی این اعتقاد را جزء اعتقادات ضروری شیعه دانسته، منکرین آن را از دایره تشیع بیرون دانسته اند; شیخ طوسی، رسالة العقاید الجعفریه، ص ۲۵۰; الحر العاملی، الایقاظ، ص ۶۷; فخر الدین طریحی اسدی، مجمع البحرین .
ولی عده ای نیز هستند که آن را جزء ضروریات مذهب شیعه ندانسته اند; (۶) گرچه روایات فراوانی نظر نخست را تایید کرده است .جعفر سبحانی، اللهبات علی هدا الکتاب و السنة و العقل، ج ۴، ص ۲۸۹ .

 آثار اعتقاد به رجعت:

درباره نقش اعتقاد به رجعت در زندگی شیعه، می توان گفت که بدون تردید همان گونه که انتظار فرج، عبادتی بس بزرگ است و نقش مهم و به سزایی در پویایی و تحرک جامعه ایفا می کند، اعتقاد به رجعت و بازگشت، هنگام ظهور حضرت مهدی (عج) نیز می تواند نقش مهم و به سزایی در نشاط دینی و امید در حکومت جهانی آن حضرت داشته باشد .

🌟 در روایات آمده است که یک گروه از رجعت کنندگان، کسانی هستند که دارای ایمان محض هستند; از این جهت شخص علاقه مند به درک محضر آن امام آخرین و حجت الهی، نهایت تلاش خود را به کار خواهد برد تا به درجات بالای ایمان برسد تا در زمره رجعت کنندگان باشد. از این رو اهمیت اعتقاد به رجعت، کمتر از اعتقاد به مهدویت و انتظار فرج نیست…

اثبات رجعت

بزرگان علمای شیعه برای اثبات این اعتقاد از تمامی دلایل عقلی و نقلی بهره جسته اند که در این جا تنها به برخی آنها اشاره می شود:

۱ . عقل; درباره اثبات رجعت، عقل همان قدر ایفای نقش می کند که در اثبات معاد نقش دارد و بنابراین می توان گفت: بازگشت به دنیا از نظر عقل، هیچ گونه مانعی ندارد و عقل هیچ گونه مخالفتی با آن ندارد; زیرا قدرت ذات اقدس الهی بر هرچیز ممکن تعلق میگیرد و عقل امتناعی در زنده شدن مردگان بعد از مردن سراغ ندارد .

۲ . قرآن; یکی از دلایل چهارگانه، قرآن است. از نظر شیعه، قرآن به مسئله رجعت پرداخته و ثبوت و وقوع آن را هم در امت های گذشته و هم در آخرالزمان و در آیات متعددی به صورت مفصل بیان کرده است .

الف) دلایل ثبوتی و وقوعی رجعت

همان طور که اشاره شد، آن چه مشترک بین همه مسلمانان است، این است که آیات فراوانی از قرآن، وقوع زنده شدن برخی از مردگان در دنیا را خبر داده است که به سه مورد اشاره می شود:

زنده شدن هفتاد نفر از همراهان حضرت موسی (ع); خداوند متعال در بخشی از داستان حضرت موسی علیه السلام چنین می فرماید: «و چون گفتید ای موسی! تا خدا را آشکارا نبینیم، هرگز به تو ایمان نخواهیم آورد، پس در حالی که می نگریستید، صاعقه شما را فرو گرفت . سپس شمارا پس ازمرگتان
بر انگیختیم; باشد که شکر گزاری کنید .»
بقره (۲): ۵۵ و ۵۶ … تردیدی نیست که در این حادثه، مرگی اتفاق افتاده و پس از آن زنده شدنی بوده است .

زنده شدن کشته بنی اسرائیل;خداوند متعال داستان زنده شدن کشته بنی اسرائیل را این گونه بیان فرموده است: «و چون شخصی را کشتید و درباره او با یکدیگر به ستیزه برخاستید و حال آن که خدا، آن چه را کتمان می کردید، آشکار گردانید . سپس فرمودیم: پاره ای از آن (گاو سربریده را) به آن (مقتول) بزنید (تازنده شود) ; این گونه خداوند، مردگان را زنده می کند. و آیات خود را به شما می نمایاند;باشد که بیندیشید.» بقره ، آیات ۷۲و۷۳ … و بسیار بعید است که این ظهور صریح و روشن در مرگ و زنده شدن، به صورتی دیگر تاویل شود .

زنده شدن هزاران نفر; اگر چه زنده کردن یک مرده با تمام مردگان، برای خداوند تفاوتی نمی کند، ولی این گونه نبوده که افرادی محدودی زنده شوند . خداوند در آیه ای خبر از زنده شدن هزاران مرده داده است; آن جا که می فرماید: «آیا از (حال) کسانی که از بیم مرگ از خانه های خود خارج شدند و هزاران تن بودند، خبر نیافتی؟ سپس خداوند به آنان گفت: تن به مرگ بسپارید; آن گاه آنان را زنده ساخت . آری، خداوند نسبت به مردم، صاحب بخشش است; ولی بیشتر مردم سپاسگزاری نمی کنند» . بقره (۲): ، آیه ۲۴۳ .

رسول گرامی اسلام (ص) می فرماید: هر آن چه در امت های گذشته رخ داده است در امت من نیز رخ خواهد داد… قاضی نور الله شوشتری، الصوارم المهرقه، انتشارات چاپخانه نهضت، ۱۳۶۷، ص ۶۷

 از این سخن نتیجه گرفته اند که از آن جایی که رجعت یکی از مهم ترین حوادث امت های گذشته است و تاکنون نیز تحقق نیافته، قطعا در زمان آینده صورت خواهد گرفت…

 ب) آیات تاویل شده به رجعت درآخر الزمان

علاوه برآیات نخست، آیات فراوانی در قرآن آمده که از نظر شیعه قابل تطبیق بر رجعت در آخر الزمان است که جهت اختصار تنها به یک مورد اشاره می شود: خداوند در آیه ۸۳سوره نمل

می فرماید:«و آن روز از هر امتی، گروهی از کسانی را که آیات ما را تکذیب کرده اند، محشور می گردانیم; سپس آنان نگاه داشته می شوند تاهمه به هم بپیوندند» .

 علامه طباطبایی، درباره این آیه می گوید: «و از ظاهر آیه بر می آید که حشر در آن، حشر در غیر روز قیامت است; زیرا حشر در قیامت، اختصاص به یک گروه از هر امت ندارد; بلکه تمامی امت ها در آن محشور می شوند و حتی به حکم آیه «و حشرنا هم فلم نغادر منهم احدا» یک نفرهم از قلم نمی افتد و اما در این آیه می فرماید: از هر امتی فوجی را محشور می کنیم …» .

 وی سپس در تایید این که نظر قرآن حشری غیر از قیامت است، می نویسد: «و باز مؤید گفتار ما که منظور حشر در قیامت نیست، این است که این آیه و دو آیه بعدش، بعد از داستان بیرون شدن دابة از زمین واقع شده اند که خود یکی از علائمی است که قبل از قیامت واقع می شود; قیامتی که در چند آیه بعد درباره آن می فرماید: «و نفخ فی الصور» و تاچند آیه بعد، اوصاف وقایع آن روز را بیان می کند و معنا ندارد که قبل از شروع به بیان اصل قیامت و وقایع آن، یکی از وقایع آن را جلوتر ذکرکند; چون ترتیب وقوعی اقتضا می کند که اگر حشر فوج از هر امتی هم جزو وقایع قیامت باشد، آن را بعد از مسئله نفخ صور ذکر فرماید; ولی این طور ذکر نکرد; بلکه قبل از نفخ صور، مسئله حشر فوج از هر امتی را آورده، پس معلوم می شود این حشر، جزو وقایع قیامت نیست. تفسیر المیزان، ج ۱۵، ص ۵۷۰ .
در توضیح پیرامون همین آیه، روایات فراوانی ازاهل بیت علیهم السلام نقل شده که ایشان این آیه را دلیل محکمی بر و قوع رجعت در دوران حکومت مهدی (عج) دانسته اند. ر . ک: علی بن ابراهیم قمی، تفسیر قمی، ج ۲، ص ۳۶ .

رجعت در روایات:

روایات رجعت را نیز می توان همانند آیات به دو دسته کلی تقسیم کرد; دسته نخست روایاتی است که به تحقق رجعت در امت های گذشته اشاره کرده است که عمدتا در ذیل آیات مربوط به رجعت ذکر شده اند و دسته دوم روایاتی است که به وقوع رجعت در آخر الزمان و در آستانه برپایی قیامت اشاره می کند که در این دسته، علاوه بر روایاتی که ذیل آیات ذکر شده، روایات مستقلی نیز به چشم می خورد که به یک مورد اشاره می گردد .

🌟امام باقر (ع) می فرماید: «ایام الله عزوجل ثلاثة یوم یقوم القائم و یوم الکرة و یوم القیامة; .شیخ صدوق، الخصایص، مکتبة الصدوق، ص ۱۰۸ روزهای خدا سه تاست; روزی که قائم (عج) قیام می کند و روز رجعت و روز قیامت… علاوه بر این روایات، دعاها و زیارت نامه های متعددی در دست است که به نحوی مسئله رجعت را مورد اشاره قرار داده است.

🌟اجماع علمای شیعه: علاوه برادله نقلی (آیات و روایات) و حکم عقل، علمای شیعه به اجماع و اتفاق نظر علما و بزرگان نیز استدلال کرده اند. در موارد فراوانی گفته شد که دانشمندان شیعه در این موضوع هم نظر هستند. و حتی برخی دلیل اصلی بر رجعت را اجماع علمای شیعه دانسته اند .

🌟امین الاسلام طبرسی در کتاب ارزش مند مجمع البیان در ذیل آیه ۸۳ سوره نمل می نویسد: «… و برای این که رجعت (تنها) به ظواهر اخبار منقوله اثبات نشده تا تاویل در آن راه پیدا کند; زیرا تکیه در اثبات رجعت بر اجماع شیعیان امامیه است; اگر چه اخبار وروایات این باب نیز آن را تایید و معاضدت می کند …»
مجمع البیان، ج ۷ – ۸ ص ۳۶۷

رجعت کنندگان:

از مجموع روایات به دست می آید که مؤمنین محض و کافرین محض رجعت می کنند والبته روایات فراوانی به صورت ویژه، خبر از رجعت افراد خاصی داده است که به صورت اختصار می توان به برخی اشاره کرد:

از امام حسین(ع) به عنوان اولین رجعت کننده یادشده است… برای علی (ع) رجعت های متعددی ذکر شده است…
ائمه معصومین (ع) به صورت خصوصی به برخی از یاران خود بشارت رجعت داده اند… برخی روایات می گوید که انبیای گذشته، رجعت خواهند کرد…. پیامبر (ص) به همراه ائمه معصوم علیهم السلام رجعت می کنند…در روایاتی رجعت برخی از منافقان و کفار نیز ذکر شده است…

مدت رجعت: از روایاتی که به صورت پراکنده به زمان رجعت اشاره کرده اند این نتیجه حاصل می شود که رجعت از هنگام ظهور حضرت مهدی (عج) آغاز شده تا قبل از قیامت و رستاخیز کبری ادامه خواهد داشت .

 تکلیف رجعت کنندگان:

آیا کسانی که در زمان رجعت زنده می شوند، مکلف به تکالیف شرعی هستند؟

در این موضوع روایات به دو دسته تقسیم می شود; بخشی می گوید تنها هدف از رجعت، مشاهده دولت مهدی (عج) و لذت بردن ازدیدن حکومت جهانی عدل است; ولی در روایات فراوانی نیز گفته شده که ایشان جهت یاری حضرت مهدی (عج) و حاکمیت پس از ایشان، رجعت می کنند و بدیهی است که در این صورت تکلیفی برای آنها وجود خواهد داشت و در مقابل انجام آن تکالیف دارای پاداش خواهند بود .

 در روایات حکمت هایی برای رجعت ذکر شده که عبارتند از:
۱ . لذت بردن منتظران راستین دولت حق از برپایی حکومت جهانی…
۲ . رنج و عذاب بردن کافران و منافقان از دیدن آن دولت… بر اجماع شیعیان امامیه است; اگر چه اخبار وروایات این باب نیز آن را تایید و معاضدت می کند …»
مجمع البیان، ج ۷ – ۸ ص ۳۶۷ .

رجعت امامان(ع)

رجعت همگانى نیست بلکه خاص است و فقط کسانى به دنیا باز مى گردند که مؤمن خالص یا مشرک محض باشند… رجعت خاص که در دوران ظهور اتفاق می افتد، دو مرحله زمانی دارد:

 مرحله اول مقارن با ظهور و قیام امام زمان (عج) اتفاق می افتد و افرادی که در گذشته زندگی می کرده اند مانند برخی از اصحاب پیامبر(ص) وائمه(ع) به دنیا باز می گردند واز اصحاب امام زمان (عج) می شوند و حضرت را در قیامش یاری می کنند…
مرحله دوم رجعت که زمان بازگشتن ائمه(ع) به دنیاست، هنگام رحلت امام زمان(عج) اتفاق می افتد…

 اولین امامی که با رجعت ایشانرجعت ائمه(ع) آغاز میشود، امام حسین (ع) است. بنابر روایات، هنگام رحلت امام زمان(عج) امام حسین(ع) زنده می شود.

مختصر بصائر الدرجات، ص۴۸.

رجعت امام حسین(ع) در قرآن کریم:

یوم ترجف الراجفه تتبعها الرادفه… در آن روز که زلزله‏ های وحشتناک همه چیز را به لرزه درمی‏آورند و به دنبال آن حادثه دومین رخ می‏دهد. (النازعات۶و۷)
این دو آیه شریفه اشاراتی دارند به حوادثی که قبل از وقوع قیامت و رستاخیز روی می‏دهند که از جمله آنها زلزله‏ ای وحشتناک است که همه چیز را درهم ریخته و نظام جهان را دگرگون می‏ سازد…
حضرت امام جعفر صادق (ع) در تأویل این آیه شریفه فرموده‏اند: لرزاننده، حسین بن علی(ع) و حادثه دومین، علی بن ابی‏طالب(ع) است. نخستین فردی که (در رجعت) قبر او شکافته شده (و از آن بیرون می‏آید) و خاک را از سر می‏زداید، حسین بن علی(ع) است. عباس عزیزی، فضایل و سیره امام حسین(ع) در کلام بزرگان، ص۶۹
و نیز در این زمینه باید به آیه ششم از سوره مبارکه اسراء اشاره کرد که خداوند متعال در این آیه می‏فرماید:
ثمّ رددنالکم الکرّه علیهم و أمددناکم بأموال و بنین و جعلناکم اکثر نفیرا. آن گاه شما را روبه‏روی آنها قرار داده و بر آنها غلبه دهیم و به مال و فرزندان نیرومند، مدد بخشیم و عده جنگجویان شما را بسیار گردانیم….(اسراء_۶)
این آیه شریفه نیز طبق روایتی که از امام جعفر صادق(ع) وارد گردیده، به موضوع رجعت امام حسین(ع) اشاره دارد؛ چرا که آن حضرت فرمود: اول کسی که به دنیا برمی‏گردد؛ حضرت امام حسین(ع) و اصحاب او و یزید و اصحاب او خواهند بود. پس همه ایشان را بکشد مثل آنکه ایشان کشته‏ اند چنانچه حق تعالی فرموده است: «ثم رددنا لکم…»
حق‏ الیقین ج۲، ص۱۲
و باز در روایت دیگری امام صادق(ع) در تأویل همین آیه می فرماید: «… ثم رددنا لکم الکره علیهم» اشاره است به خروج امام حسین(ع)، با هفتاد نفر از اصحابش. و به مردم گویند که این حسین است که بیرون آمده است تا مؤمنان شک در او نکنند و بدانند که دجال و شیطان نیست و حضرت قائم در آن وقت در میان ایشان باشد… حق‏ الیقین، ج۲، ص۱۶

با توجه به دو آیه یاد شده، این نکته به دست می‏آید که امر رجعت و نیز رجعت امام حسین(ع)، از نظر این کتاب آسمانی امری شدنی خواهد بود و به همین دلیل جای شگفتی در آن وجود ندارد.

 رجعت امام حسین (ع) در روایات:

در باره امر رجعت و حوادث پیرامون آن، روایات و احادیث فراوانی در کتب روایی و حدیثی مضبوط است. تا جایی که شیخ حر عاملی در کتاب الایقاظ من ‏الهجعه بالبرهان علی الرجعه، ۶۰۰ حدیث در این زمینه روایت کرده است…حسین عماد زاده، منتقم حقیقی، ص۴۸۲

ولی از آنجا که بحث ما پیرامون رجعت امام سوم (ع) است، فقط به برخی از روایاتی که در آنها به رجعت آن حضرت تصریح گردیده می‏ پردازیم؛
روایت اول: قطب راوندی و دیگران از جابر از امام محمد باقر(ع)، روایت کرده است که حضرت امام حسین(ع) در صحرای کربلا، پیش ازشهادت فرمودند: اول کسی که زمین شکافته می‏ شود و از زمین بیرون می‏آید من خواهم بود و بیرون آمدن من موافق می‏افتد با بیرون آمدن امیرالمؤمنین و قیام قائم ما…علامه مجلسی، حق‏الیقین، ج۲، ص۷

این روایت که علامه مجلسی آن را در حق‏ الیقین آورده است براین نکته تصریح می‏ فرماید که اولین رجعت کننده در هنگامه رجعت، امام حسین(ع) است و در این مورد، احادیث فراوانی نقل گردیده که نمونه‏ ای از آن را قبلاً و در شرح آیات سوره مبارکه نازعات نیز ذکر کردیم.

 عیاشی از حضرت امام جعفر صادق (ع) روایت کرده است که: اول کسی که به دنیا برمی‏گردد حضرت امام حسین(ع) است و اصحاب او و یزید و اصحاب او، پس همه ایشان را بکشد مثل آنکه ایشان را کشته‏ اند… حق‏ الیقین صص۱۱و۱۲
در این روایت علاوه بر آنچه قبلاً بدان اشاره نمودیم یعنی اولویت امام حسین (ع) در رجعت، به رجعت اصحاب آن حضرت و نیز مخالفان و دشمنان ایشان هم اشاره گردیده و همان طور که ملاحظه می‏شود تصریح گردیده که در واقعه رجعت، گویی صحنه حماسه آفرین عاشورا بار دیگر تکرار گردیده و مجدداً مقاتل ه‏ای بین آن حضرت و سپاه یزید درمی‏ گیرد که سرانجام و عاقبت آن، پیروزی و غلبه سپاه امام(ع) بر سپاه کفر است و در واقع انتقام فجایع حادثه عاشورا از یزیدیان گرفته می‏ شود و البته این انتقام ‏گیری از ظالمان و ستمگران، تنها منحصر به واقعه عاشورا نبوده، بلکه مطابق روایتی که از امام کاظم(ع) وارد شده، در هنگامه رجعت بسیاری از مؤمنان از دشمنان خود، طلب حقوق پایمال شده خویش را می‏ نمایند و علاوه بر آن از عده‏ ای از دشمنان خود، انتقام می‏ گیرند.
…ارواح مؤمنان با ارواح دشمنان ایشان به سوی بدن ها برمی‏گردند تا حق خود را از ایشان استیفاء کنند. هر که ایشان را عذاب و شکنجه کرده باشد انتقام از او بکشند و… حق‏ الیقین، ج۲، ص ۷

 از حضرت امام محمد باقر (ع) روایت گردیده است که؛ اول کسی که در رجعت برخواهد گشت حضرت امام حسین (ع) خواهد بود و آن مقدار حکومت خواهد کرد که از پیری، موهای ابروهای او بر روی دیده‏اش آویخته شود … حق‏ الیقین، ج۲، ص ۷

مطابق این روایت و روایات مشابه دیگر، در هنگامه رجعت برای برخی از ائمه(ع) دورانی است که طی آن در پهنه گیتی به حکمرانی پرداخته و حکومت می‏نمایند، که از جمله آنها امام حسین(ع) است که دوران حاکمیت آن حضرت بسیار طولانی خواهد بود… باید دانست که از این روایت استفاده می‏ شود که فاصله بین قیام حضرت صاحب(عج) و رجعت تا وقوع رستاخیز و برپا شدن قیامت، فاصله‏ ای طولانی خواهد بود که در این فاصله همان طور که گفتیم عده‏ ای از اولیای الهی حکومت می‏ کنند و دنیا، روزگاری سرشار از صلح و صفا را به خود خواهد دید… دورانی که نشانی از ظلم و ستم وجود ندارد و «نیکان به دیدن دولت ائمه(ع) خوشحال شده و دیده‏ های ایشان روشن می‏گردد…»
حق‏ الیقین، ج۲، ص۱۰

از آنچه گفتیم نتیجه گرفته می‏شود که: اولاً امر رجعت، امری حتمی الوقوع است و ثانیاً این امر منحصر به برخی از صلحا و اشقیا می‏شود و نه همه آنها، که از آن جمله‏ اند امام حسین(ع) که نخستین مراجعت کننده به دنیاست وپس از انتقام‏ گیری از پدیدآورندگان فاجعه عاشورا و گستردن صلح و صفا و آرامش در عرصه گیتی، مدت بسیاری را به اداره امور عالم و حاکمیت بر جهان بشریت می‏ پردازند.

 چه کسی امام زمان (عج) را غسل داده و کفن می‌کند؟

 شرح سوال: پس از رحلت امام زمان (عج) چه کسی ایشان را غسل داده و کفن می‌کند، با توجه به این که معصوم را فقط معصوم غسل و کفن می‌دهد؟
امام صادق (ع) در تبیین یکی از مفاهیم آیه «ثم رددنالکم الکرة علیهم» می‌فرماید: مراد زنده شدن دوباره امام حسین (ع) و هفتاد نفر از اصحابش در عصر امام زمان (عج) است … وقتی رحلت امام عصر (عج) فرا رسید، امام حسین (ع) 👈رجعت می کند و  متولی غسل و کفن و حنوط و دفن ایشان می‌شود و هرگز غیر از وصی، وصی را تجهیز و آماده خاک سپاری نمی‌کند…
بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۵۶، ح ۴۶
در ادامه روایت آمده است که بعد از امام مهدی (عج)، امام حسین (ع) حکومت عدل الهی را رهبری می‌کند…
بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۵۶، ح ۴۶
و سپس حکومت را رهبری می نماید و مدت طولانی نیز حکومت می فرماید…

 در حدیثی ازامام علی چنین آمده‌ است: «رجعت علم خاص و ویژه‌ای است که اکثر مردم قدرت درک و تحمل آن را ندارند.» (بحار الانوار جلد ۵۳ ص ۷۴)
همچنین در حدیث دیگری چنین آمده‌ است: «رجعت تجلی قدرت خداوند است، پس آن را انکار نکنید.» به اعتقاد شیخ مفید”امامیه اتفاق کرده‌اند که بازگشت بسیاری از مرده‌ها به دنیا قطعی است”.
«کسی که به رجعت ما ایمان نداشته باشد از ما نیست»…

اما آیا همه معصومین در عصر امام زمان می آیند یا به ترتیب یكی یكی می آیند و از دنیا می روند قطعی نیست و درباره كیفیت حكومت ایشان نیز تفصیلاً بیان نشده است فقط از روایات می شود استفاده نمود كه ادامه همان حكومت امام عصر است فقط در یك روایات به كلیاتی از حكومت حضرت علی آمده است، در اینجا ابتداء نمونه هایی از این روایات را ذكر می كنیم آنگاه به جمع بندی آنها و نیز به نظر علامه مجلسی در این زمینه می پردازیم…

 در حدیثی كه معروف به حدیث مفضل می باشد بعد از بیان اموری كه امام عصر در تثبیت حكومتش انجام می دهند می فرماید: پس حضرت امام حسین با یارانش و دوازده هزار صدیق ظاهر می شوند و رجعتی ازاین خوشتر نباشد، آنگاه صدیق اكبر امیر المۆمنین(ع) بیرون می آید سپس بیرون می آید سید اكبر محمد رسول اللَّه (ص) با هر كه به ادیان آورده از مهاج رو انصار و هر كه در جنگهای ایشان به شهادت رسیده اند و….
بحار الانوار ج ۵۳

درباره حكومت حضرت علی (ع) در روایتی چنین آمده است كه همه انبیاء و مۆمنین در حكومت او رجعت می كنند و پیامبر اكرم (ص) 👈پرچم حكومت را به دست حضرت علی (ع) می دهد و همه انبیاء و مۆمنین و خلایق تحت امر او در می آیند و او امیر همه می شود…
بحار الانوار ج ۵۳

 از امام محمد باقر (ع) روایت شده است كه: بعد از گذشت نوزده سال از قیام امام عصر (عج)👈 امام حسین (ع) بیرون خواهد آمد و به خونخواهی و انتقام خون خود و اصحابش می پردازد و دشمنانش را می كشد و اسیر می كند تا اینكه حضرت امیر مۆمنان (ع) بیرون خواهد آمد… بحار الانوار ج ۵۳

همچنین به اعتقاد مجلسی: 👈 «همه پیامبرانی که خداوند آنان را مبعوث کرده به دنیا باز گردانده می‌شوند تا همراه علی بن ابی طالب بجنگد»…
(بحار الانوار ۵۳ / ۴۱)

🌟ملاحظه می فرمایید كه دراین روایات فقط اشاره شده كه در عصر حكومت امام زمان (عج) رجعت ائمه شروع می شود بنابراین می شود استفاده كردكه حكومت آنها ادامه حكومت جهانی امام زمان (عج)   است. فقط در حكومت حضرت علی (ع) همه انبیاء و مۆمنان رجعت می كنند و تحت امر او قرار می گیرند.

🌟 شایسته می دانیم در اینجا نظر مرحوم علامه مجلسی را در این زمینه ذكر نماییم: “خصوصیت این رجعت ها معلوم نیست كه آیا با ظهور امام زمان (عج) رجعت آنان در یك زمان خواهد بود یا بعد خواهد بود و از بعضی احادیث ظاهر می شود كه به ترتیب زمان امامت رجعت خواهند كرد…

🌟بنابراین همانگونه كه مرحوم مجلسی فرموده اند احتیاط این است كه تفصیل رجعت و حكومت ائمه را به علم خودشان واگذار نمائیم و فقط اجمالاً معتقد باشیم كه آن بزرگواران رجعت خواهند كرد.
بحار الانوار ج ۵۳

 بازگشت حضرت مسیح(ع) در عصر ظهور رجعت است؟

🌟 بازگشت مسیح(ع) رجعت نیست!
حضرت مسیح(ع) بنابر اعتقاد همه مسلمانان، اعمّ از شیعه و سنّی نه به صلیب کشیده شد و نه او را کشتند؛ بلکه خداوند او را به آسمان برد و از آن زمان تاکنون زنده است و پس از ظهور حضرت مهدی(ع) به زمین بازخواهد گشت…

🌟 رسول خدا(ص) فرمود:
«حضرت عیسی(ع) نازل می‌شود، امیر مسلمانان حضرت مهدی(ع) می‌فرماید: بفرما برای ما نماز بخوان!»
عیسی(ع) می‌فرماید: «برخی از شما بر برخی دیگر امیر هستید و این لطف و كرامت خداوند بر این اُمّت است.»
حضرت مهدی(ع) و حضرت عیسی(ع) اجتماع می‌كنند، چون وقت نماز فرا می‌رسد حضرت مهدی(ع) خطاب به حضرت عیسی(ع) می‌فرماید:
«بفرمایید جلو! برای اقامه نماز.»
حضرت عیسی(ع) می‌فرماید:
«شما برای نماز شایسته‌تر هستید، آنگاه حضرت عیسی اقتدا می‌كند و نماز را پشت سر او می‌خواند.»

💢 به استناد روایت‌هایی که در کتاب‌ هایی مانند مهدی منتظر(ع) نوشته آیت الله خراسانی، عصر ظهور نوشته حجت‌ الاسلام علی کورانی دسته‌بندی و مرتّب شده‌اند، به خوبی می‌توان مشاهده کرد، بازگشت حضرت مسیح(ع) چند ماه بعد از ظهور امام زمان(ع) رخ می‌دهد و به هنگامی است که در کنار «دریاچه طبریّه» با سپاه سفیانی رودر رو می‌شود. از این بازگشت هرگز تعبیر به رجعت نشده است؛ چون رجعت تنها درباره آنها مصداق می‌یابد که یک‌بار مرگ را تجربه کرده باشند. علاوه بر آن، بازگشت حضرت مسیح (ع) به تصریح تمام روایت‌ها تنهاست و در هیچ روایتی صحبت از بازگشت دیگر افراد به همراه این پیامبر خدا به میان نیامده است.

 در زمان ظهور امام زمان (عج) چه تعداد از پیامبران وامامان (ع) رجعت خواهند کرد؟

در روایات، از چند پیامبر هم نام برده شده است که برای یاری حضرت (عج) رجعت خواهند کرد، آنان عبارتند از: دانیال(ع), یونس‌(ع)، الیاس پیامبر(ع)… بامدادبشریت پ۳۷
الیاس پیامبر(ع) دومین پیامبری که همراه مهدی آل محمّد(ص) خواهد بود، حضرت الیاس‌(ع) است که گفته می‌شود وی جدّ حضرت نوح است. برخی گفته‌اند: والیسع را جانشین خود در بنی اسرائیل کرده است و خدا او را به آسمان بالا برده است. همه ساله در روز عرفه، او و خضر (ع) در صحرای عرفات حضور پیدا می‌کنند و در کنار یکدیگر می‌باشند…
کافی، ج ۱، ص ۲۴۲
از گفتگوی امام صادق‌(ع) با الیاس‌ (ع) در کنار کعبه هم، معلوم می‌شود که وی از جمله پیامبرانی است که همراه مهدی‌(عج) خواهد بود، چون او در ضمن گفتگو شمشیر خود را به امام نشان داد، سپس نقاب از چهره کنار زد و اظهار داشت: من الیاس‌ هستم….
بامدادبشریت پ۳۷ به نقل از مجمع

در روایات زیادی آمده است بعد از ظهور امام زمان (عج) همه امامان معصوم (ع) و همچنین همه پیامبرانی که مورد ستم قرار گرفتند و مومنان خالص و کافران و مشرکان محض به این دنیا بر می گردند تا از قاتلین آنها انتقام گرفته شود…

و انبیائى که در راه خدا آزار فراوان دیده‏ اند، نظیر زکریّا و یحیى و حزقیل و سایر انبیائى که بدست کافران کشته یا مجروح گشته‏ اند و همانا اخبار فراوان مستفیضى در باره رجوع ایشان به دنیا و انتقام کشیدن از قاتلین آنها و انتقام از خون حسین (ع) وجود دارد. رجعت یا حیات دوباره ،احمدعلی طاهری ورسی ص۸ به نقل از اصول مذهب الشیعة، دکتر قفّاری، ناصر بن عبداللَّه علی – الطبعة الثانیة ۱۴۱۵ ه.ق

 در حدیثی كه معروف به حدیث مفضل می باشد بعد از بیان اموری كه امام عصر در تثبیت حكومتش انجام می دهند می فرماید: پس حضرت امام حسین با یارانش و دوازده هزار صدیق ظاهر می شوند و رجعتی ازاین خوشتر نباشد، آنگاه صدیق اكبر امیر المۆمنین(ع) بیرون می آید سپس بیرون می آید سید اكبر محمد رسول اللَّه (ص) با هر كه به ادیان آورده از مهاج رو انصار و هر كه در جنگهای ایشان به شهادت رسیده اند و….
بحار الانوار ج ۵۳

درباره حكومت حضرت علی (ع) در روایتی چنین آمده است كه همه انبیاء و مۆمنین در حكومت او رجعت می كنند و پیامبر اكرم (ص) 👈پرچم حكومت را به دست حضرت علی (ع) می دهد و همه انبیاء و مۆمنین و خلایق تحت امر او در می آیند و او امیر همه می شود…
بحار الانوار ج ۵۳

 از امام محمد باقر (ع) روایت شده است كه: بعد از گذشت نوزده سال از قیام امام عصر (عج)👈 امام حسین (ع) بیرون خواهد آمد و به خونخواهی و انتقام خون خود و اصحابش می پردازد و دشمنانش را می كشد و اسیر می كند تا اینكه حضرت امیر مۆمنان (ع) بیرون خواهد آمد… بحار الانوار ج ۵۳

همچنین به اعتقاد مجلسی: 👈 «همه پیامبرانی که خداوند آنان را مبعوث کرده به دنیا باز گردانده می‌شوند تا همراه علی بن ابی طالب بجنگد»…
(بحار الانوار ۵۳ / ۴۱)

ملاحظه می فرمایید كه دراین روایات فقط اشاره شده كه در عصر حكومت امام زمان (عج) رجعت ائمه شروع می شود بنابر این می شود استفاده كرد كه حكومت آنها ادامه حكومت جهانی امام زمان (عج) است. فقط در حكومت حضرت علی (ع) همه انبیاء و مۆمنان رجعت می كنند و تحت امر او قرار می گیرند.

شایسته می دانیم در اینجا نظر مرحوم علامه مجلسی را در این زمینه ذكر نماییم: “خصوصیت این رجعت ها معلوم نیست كه آیا با ظهور امام زمان (عج) رجعت آنان در یك زمان خواهد بود یا بعد خواهد بود و از بعضی احادیث ظاهر می شود كه به ترتیب زمان امامت رجعت خواهند كرد…

بنابراین همانگونه كه مرحوم مجلسی فرموده اند احتیاط این است كه تفصیل رجعت و حكومت ائمه را به علم خودشان واگذار نمائیم و فقط اجمالاً معتقد باشیم كه آن بزرگواران رجعت خواهند كرد.
بحار الانوار ج ۵۳

 ائمه (ع) حکومت جهانی را که امام مهدی(عج) ایجاد می کند، به مدت طولانی اداره و ادامه فرمایند…
امام صادق(ع) می فرماید: « ما من امام الا و یکرّ فی قرنه»؛ امامی نیست مگر آنکه در زمان خود رجعت می کند.»
(الایقاظ من الهجعه، ص ۳۶۱، ح۱۱۲)

بر اساس روایات، حضرت علی(ع) چندین مرتبه رجعت دارد، اولین رجعت آن حضرت هنگام ظهور امام مهدی(عج) است، در روایتی از امام باقر(ع) یکی از رجعت‌های آن حضرت در زمان حاکمیت امام حسین(ع) است، آخرین رجعت امام علی(ع) پس از امام حسین(ع) است و پس از آن قیامت می‌شود.

 برنامه‌های امام علی (ع) در رجعت چیست؟ انتقام از دشمنان:

امام علی(ع) در انتقام گرفتن از دشمنان اهل بیت(ع) به امام مهدی(عج) و امام حسین(ع) یاری می‌رساند، در روایات فراوانی وارد شده است که امام علی(ع) پس از رجعت، دشمنانش را علامت‌گذاری و داغ می‌نهد و بدین طریق آنان را از مؤمنان جدا می‌سازد.

🌟یاری به امام مهدی(عج):

امام علی(ع) رجعت‌های متعددی دارد، در این رجعت‌ها به یاری اسلام و امام مهدی (عج) و امام حسین (ع) می‌پردازد.

🌟تشکیل حکومت جهانی:

روایات متعددی بر حاکمیت امام علی(ع) بر جهان اشاره دارند، در برخی از روایات آمده است: بر مشرق و مغرب عالم حکومت می‌کند و یا دولت او دولت دولت‌ها هست.

💢 رجعت امام علی (ع) و تکرار آن

رجعت علی (ع) از مسائلی است که در احادیث بسیار مطرح شده ، با مطالبی که درباره رجعت آن حضرت آمده ، نشان دهنده نقش مهم آن بزرگوار هنگام رجعت است. این احادیث را در دو قسمت یاد آور می شویم :
🌟 الف ) قسمتی از احادیث درباره «دابّه الارض » (جنبنده زمین) آمده که آن را به امام علی (ع) تفسیر کرده اند .

🌟دابّه الأرض: یکی از حوادث زمان رجعت ، خروج دابّه الأرض است . در آیه ای از قرآن خداوند تعالی می فرماید :
« وَ إذا وَقَعَ القَولُ عَلَیهِم أخرَجنا لَهُم دابـَّهً لَهُم دابـَّهً مِنَ الأرضِ تُکَلَّمُهُم أنَّ النّاسَ کانوا بِآیاتِنا لا یُؤمنونَ » سوره نمل/۸۲
«و چون گفته (خدا) بر آنان واقع شود (و نشانه های قیامت آشکار گردد) جنبنده ای را از زمین برای آنان بیرون می آوریم که با ایشان درباره اینکه مردم نشانه های ما را باور نداشتند ، سخن می گوید ».
🌟درباره اینکه دابه الارض کیست، سخن ها گفته شده ، در قرآن نیز توضیحی در این باره وجود ندارد، بنابراین خصوصیات این موجود را باید در روایات مورد جستجو قرار داد . در احادیث پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) « دابه الارض » به امیر مومنان تفسیر شده است ، البته صفاتی نیز برای این موجود ذکر شده که از این قرار است :
🌟غذا می خورد ، در بازار راه می رود ، زن می گیرد ، پادشاه زمین است ، صدیق و ذوالقرنین این امت است ، علم کتاب ترد اوست ، آورنده راستی و تصدیق کننده آن است ، با مردم سخن می گوید ، عذاب کوچکتر است ، با ایمان و قاری قرآن است ، یکی از کارهای اصیلش جدا ساختن صفوف مسلمین و منافقین و علامت گذاری آنهاست ، عصای موسی ( رمز قدرت و اعجاز ) و انگشتر سلیمان ( رمز حکومت و سلطه الهی ) ، با اوست و از میان صفا و مروه خارج می شود »

🌟در حدیثی از پیامبر (ص) در توصیف «دابه الارض» چنین آمده است :
«او به قدری نیرومند است که هیچ کس به او نمی رسد و کسی از دست او نمی تواند فرار کند ، در پیشانی مومن علامت می گذارد و می نویسد مومن ، در پیشانی کافر علامت می گذارد و می نویسد کافر ، عصای موسی وانگشتر سلیمان بااوست »

🌟ب) قسمتی ازاحادیث که تنها «رجعت امیر المومنین(ع) را بیان می کند و در آنها سخن از جنبنده ی زمین نیست. از این دسته به چند حدیث اشاره می کنیم :

🌟عبدالکریم از امام صادق (ع) نقل کرده که فرمود : «ابلیس به خدا عرض کرد : «مرا تا روز قیامت مهلت بده ، خدا قبول نکرد و فرمود :تو تا روز معین مهلت داری، پس هنگامی که آن روز معلوم فرا رسد؛ شیطان همراه با تمام پیروانش از امام زمان خلقت آدم تا آن روز خلق شده اند ، ظهور می کند و این روز آخرین مرتبه ای است که امیر المومنان (ع) بر می گردد»… پس هنگامی که روز وقت معلوم فرا رسد ، ابلیس با همه سپاهیانش از اولین تا آخرین ، در سرزمین «روحا» در نزدیکی کوفه در مقابل امام علی (ع) و اصحابش ، صف آرایی می کند . در آنجا نبرد عظیمی واقع می شود و سرانجام سپاه ابلیس شکست می خورد و ابلیس پا به فرار می گذارد ، رسول گرامی (ص) اورا دنبال می کند و به میان دو شانه اش ، ضربه ای می زند و او را به هلاکت می رساند . در این هنگام است که خدا پرستش می شود و مشرکی در کار نخواهد بود و امیرمومنان (ع) چهل و چهار هزار سال حکمت خواهد کرد .
بحار الانوار، علامة مجلسی، محمّدباقر – دار احیاء التراث العربی، بیروت

🌟امام علی (ع) می فرماید :
«برای من تکرار پس از تکرار و بازگشت پس از بازگشت است و من صاحب بازگشت های مختلف و تکرار هستم».
البدایة والنهایة، الحافظ ابی الفداء، اسماعیل بن کثیر الدمشقی – دار احیاء التراث العربی، بیروت
🌟در همین باره سخن دیگر از خود آن حضرت است که فرمود :
« … و إنی لَصاحِبُ الکَرّات وَ دَولَهِ الدول ، و إنّی لَصاحِبُ العَصا وَ المَسیِمِ ، والدّابَّهُ اللّتی تُکَلِّمُ النّاسَ »

🌟جابر بن یزید ، از امام صادق (ع) نقل کرده که برای امیر مومنان (ع) چند رجعت است : «حضرت علی (ع) یکبار با فرزندش حسین بن علی به زمین بر خواهد گشت و پرچم آن حضرت را گرفته ، از بنی امیه و معاویه و آل معاویه و تمامی افرادی که شاهد جنگ با حضرت بودند ، انتقام خواهد گرفت . پس خداوند یارانش را از کوفه که سی هزار و از سایر مردم که هفتاد هزار نفرند ، به سوی آنها می فرستد و در صفین با هم روبرو شده و مثل دوره اول ، به جنگ می پردازد و حضرت آنها را به قتل می رساند . خداوند ایشان را برانگیخته و با فرعون و آل او به شدید ترین عذاب مبتلا خواهد نمود . برگشت دیگری هم حضرت با نبی اکرم (ص) دارد تا خلیفه روی زمین باشد و ائمه ی دیگر، همه از کارگزاران و فرماندهان او خواهند بود» .

 مرحوم سیّد مرتض می‌فرماید: بدان همانا آنچه که شیعه دوازده امامی معتقد هستند، هماناخداوند هنگام ظهور حضرت مهدی‌(عج) گروهی از شیعیان و گروهی از دشمنان آن حضرت را که قبلاً مرده‌اند بر می‌گرداند تا این‌که دوستان به ثواب نصرت آن حضرت رسیده و از دشمنان انتقام گرفته شود. رجعت یاحیات دوباره ص۱۰ به نقل از الایقاظ، فضل بن شاذان، تحقیق: محدث ارموی، سیّد جلال الدین

🌟در بسیاری از روایات، ائمه معصومین‌ (عج) از زنده شدن گروهی از مردگان هنگام ظهور حضرت مهدی‌(عج) سخن گفته‌اند. برخی از مرگان به اذن خداوند زنده می‌شوند و مدّتی جهت بهره جستن از حکومت امام عصر(عج) در سایه حکومت آن حضرت زندگی خواهند کرد.

اما آیا زنده شدن مردگان ممکن است؟ آیا تاکنون مرده‌ای زنده شده است؟
علّت زنده شدن آنها چیست؟

💢زنده شدن مردگان نه تنها عقلاً محال نیست، بلکه واقع شده است و قرآن نیز در چند آیه، به این موارد اشاره فرموده است، ازجمله می‌فرماید:
«أَلَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ خَرَجُوا مِنْ دِیارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ وَقالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْیاهُمْ»
(بقره/ آیه ۲۴۳)؛👈 آیا نگاه نمی‌کنید به سرنوشت کسانی که از شهرهایشان خارج گردیدند، در حالی که هزاران نفر بودند، پس خداوند به آنان گفت: بمیرید، سپس همه را زنده گردانید.

🌟آیات ۲۶۰ و ۲۵۹ سوره بقره هم به این موضوع اشاره دارد… مرحوم طبرسی در مجمع البیان، در تفسیر آیه «وَیَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ کُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ یُکَذِّبُ بِآیاتِنا فَهُمْ یُوزَعُونَ»( نمل/ آیه ۸۳) می‌فرماید:👈 «بنابر روایات فراوان از ائمّه‌(ع)، خداوند هنگام ظهور و قیام حضرت مهدی‌(عج)، گروهی از شیعیان و پیروان را که از دنیا رفته‌اند، زنده می‌گرداند تا به ثواب یاری آن حضرت بشتابند و در دولتش اظهار شادمانی و سرور و خوشحالی بنمایند.

🌟 همچنین خداوند عدّه‌ای از دشمنان خود را زنده می‌گرداند، تا به وسیله حضرت مهدی‌(عج) از آنها انتقام گرفته شود و هیچ عاقلی شک ندارد که این کار مقدور خداوند متعال و غیر محال است و خداوند شبیه همین را در امّت‌های گذشته انجام داده و قرآن در موارد متعددی در این باره سخن گفته است… سیمای جهان در عصر امام زمان (عج) به نقل از دلایل الإمامة:ص ۲۳۷؛المحجّة فی ما نزل فی القائم الحجّة:ص ۲۹۸و بامداد بشریت پ۳۶ به نقل از دلائل الامامه ص۲۳۷

 در زیارت امام عصر (عج) هم، خطاب به حضرت عرض می کنیم: «و اگر قبل از ظهورت، مرگ من فرا رسد به وسیله تو به خدای تعالی توسل می کنم که بر محمّد و آل محمّد درود بفرستد وبرای من، بازگشت در ظهورت و رجعت در دورانت را قرار دهد.»… مفاتیح الجنان

💢همچنین، در ادعیه و زیارات معتبر به وقوع رجعت اشاره شده است که بعضی از این دعاها عبارتند از:
🌟۱٫ زیارت جامعه: «…مؤمن بایابکم، مصدّق برجعتکم …»
🌟۲٫ زیارت آل یاسین: «….و انّ رجعتکم حق لا ریب فیها…»
🌟۳٫ زیارت وارث: «….انى بکم مؤمن و بایابکم موقن…»
🌟۴٫ زیارت عاشورا: «….ان یرزقنى طلب ثارک مع امام منصور من اهل بیت محمد (ص)…»
🌟۵٫ دعاى عهد: «….اللهم ان حال بینى و بینه الموت … فاخرجنى من قبرى…»

🌟 از امام صادق(ع) روایت شده که فرمود: هـر کـس خـدای را، چـهـل بـامـداد بـا ایـن واژه هـا و جـمـلات [دعای عهد] نیایش کند و با این دعای عهد، خـالصـانـه و صـادقانه با خدای خویش عهد بندد، از یاران قائم ما خواهد بود. پس اگر پـیش از ظهور آن گرامی از دنیا برود خداوند او را از آرامش گاهش برانگیخته و به هر واژه ای از دعـایـش، هـزار پـاداش بـه او ارزانـی داشـتـه و هـزار لغـزش را از پـرونـده عمل او پاک خواهد ساخت… سیمای جهان در عصر امام زمان (عج) ، ج ۲،ص ۹۴به نقل از معجم أحادیث امام المهدی:۳۳۲/۳ ح ۸۷۶؛بحارالأنوار:۷۶/۵۳ ب ۲۹ ح ۸۱

🌟مفضّل می‌گوید: روزی نزد حضرت صادق علیه السّلام از«قائم» و کسانی که به انتظار مردند،یادی کردیم آن حضرت فرمود: هرگاه «قائم» قیام کند به نزد قبر مؤمن می‌آیند و به او می‌گویند: ای فلانی!صاحب توظهور کرده، اکنون اگرمی‌خواهی
برخیز و بر او ملحق شو و اگر می‌خواهی هم‌ چنین در کرامت حق بمان.سیمای جهان در عصر امام زمان (عج) ، ج ۲،ص ۹۴به نقل از معجم أحادیث امام المهدی:۳۳۲/۳ ح ۸۷۶؛بحارالأنوار:۷۶/۵۳ ب ۲۹ ح ۸۱

🌟 البته تعداد منتظران در مقایسه با دیگر مردم جهان، خیلی کم و حتّی از خود شیعیان نیز، درصد منتظران کم است. الارشاد:ص ۳۴۲؛بحار الأنوار:۹۰/۵۳ ب ۲۹ ح ۹۴ و ۲۹۱/۵۲ ب ۲۶ ح ۳۵

 حضرت صادق (ع) فرمود: أرواح مؤمنین در جنان(رضوی)به زیارت آل محمد علیهم السّلام می‌روند وبا ایشان از خوردنی‌ها ونوشیدنی‌ها استفاده می کنند و در مجالس آن‌ها حاضر می‌شوند و با ایشان صحبت می‌کنند تا روزی که «قائم ما علیه السّلام» قیام کند خداوند آن‌ها را برمی‌انگیزاند ، پس با آن حضرت همراه می‌شوند و دسته دسته او را لبیک گویند. معجم أحادیث امام المهدی:۳۲۴/۳ ح ۸۶۷؛بحار الأنوار:۳۹۰/۵۲ ب ۲۷ ح ۲۱۲

🌟عبد الکریم خثعمی گوید که امام صادق (ع) فرمود: وقتی قیام «قائم» نزدیک شد، ماه جمادی آخر و ده روز از رجب، برای مردم، باران می‌بارد که؛ مانند آن را ندیده‌اند پس خداوند با آن باران گوشت‌ های مؤمنان و بدن‌های آن‌ها را در قبرهای شان می‌رویاند!

🌟وگویا می‌بینم آن‌ها ازسوی «جهینة»
(سرازیر) می‌شوند درحالی‌که خاک سرهایشان را می‌تکانند (پاک می‌کنند.) بحار الأنوار:۸۴/۵۳ باب الرّجعة ح ۸۶

🌟حضرت باقر (ع)فرمود: هنگامی که «قائم» ظهور کرد، داخل کوفه شود، خداوند برانگیزاند برای او از پشت کوفه، هفتاد هزار صدیق… (به احتمال قوی آن‌ها از وادی السّلام برمی‌خیزند.)
معجم أحادیث امام المهدی:۳۳۲/۳ ح ۸۷۶؛بحار الأنوار:۷۶/۵۳ ب ۲۹ ح ۸۱

🌟رسول خدا (ص) فرمود: ای سلمان او (قائم) را تو و کسانی که مثل توأند و آن‌هایی که او را با حقیقت معرفت، دوستش دارند، درک خواهید کرد.
سلمان گوید: خدا را شکر زیاد کردم و در برابر رسول خدا (ص) ایستاده و گفتم: حالا برای سلمان مهم نیست مرگ را ملاقات کند یا مرگ او را فراگیرد.
معجم أحادیث امام المهدی:۳۳۳/۳ ح ۸۷۷؛بحار الأنوار:۷۶/۵۳ ب ۲۹ ح ۸۱

💢 در اثبات الهداة از کسانی که به خصوص اسم برده شده است یکی مفضّل است. حضرت صادق (ع) به او فرمود:
تو و چهل و چهار نفر با«قائم»خواهید بود تو سمت راست«قائم»به امر و نهی مشغول می‌شوی. مردم در آن روز بیش از امروز از تو فرمان می‌برند….
جامع الرّواة:۳۰۸/۱؛تنقیح المقال:۴۱۴/۱؛

🌟امام باقر (ع) فرمود: گویا می‌بینم عبد اللّه بن شریک عامری را که عمامۀ سیاه بر سر دارد و دو طرف آن را میان دو شانه‌اش آویزان و در جلوی روی «قائم» با چهار هزار نفر از دامنۀ کوه بالا می‌رود و مکرر تکبیر می‌گویند.

 احمد بن محمد می‌گوید حضرت امام صادق (ع) به (یکی از اصحاب بنام)داوود رقی که در حال راه رفتن بود نگریست و فرمود:هرکس خوشحال می‌شود به یکی از یاران «قائم» نگاه کند، به این شخص بنگرد. در جای دیگر فرمود وی(داود)را در میان خود بمنزلۀ مقداد به شمار آورید. منتخب الأثر:ص ۱۶۵؛الزام النّاصب:ص ۱۷۷؛یوم الخلاص:ص ۲۱۶

🌟امیر المؤمنین (ع) در خطبه‌ای فرمود: ایشان با سگ شان برمی‌گردند، از ایشان است مردی که به او (ملیخا) گویند و دیگری حملاها و این دو شاهد خواهند بود برای«قائم» و امر وی را تسلیم می‌شوند، پس«قائم»یکی از آن‌ها را به جنگ روم می‌فرستد و او بدون فتح برمی‌گردد، پس دیگری را بفرستد و او فاتحانه برمی‌گردد… منتخب الأثر:ص ۱۶۵؛الزام النّاصب:ص ۱۷۷؛

🌟قائم (عج) به آن‌ها سلام می‌کند، پس خداوند آن‌ها را زنده می‌کند سپس به خوابگاهشان برمی‌گردند تا روز قیامت…
دلائل الإمامة:ص ۲۴۷

🌟امام صادق (ع) فرمود: هرگاه «قآئم آل محمد»قیام نماید،بیرون آورد از پشت کعبه (در روایتی از پشت کوفه و این أظهر است) بیست و هفت نفر را پانزده نفر از قوم موسی که مردم را به حق هدایت می‌کردند و به حق عدول می‌دادند و هفت نفر از اصحاب کهف و یوشع بن نون وصی موسی و مؤمن آل فرعون و سلمان فارسی و مالک أشتر و ابودجانه. بامدادبشریت ،محمدجوادطبسی،ص۸۱،پ۳۵به نقل ازدلائل الامامه ص۲۶۰

🌟در دلائل الإمامة نام عدّه‌ای از زنان آمده است که برای یاری رساندن به امام زمان‌ (عج) زنده می‌شوند. مفضّل گوید: امام صادق‌(ع) فرمود: «سیزده زن همراه قائم آل محمّد(ص) خواهند آمد… عرض کردم: برای چه کاری؟… فرمود:
«به مداوای مجروحان و سرپرستی بیماران خواهند پرداخت، همان‌گونه که همراه رسول خدا (ص) بودند.»
عرض کردم: آنها را برایم نام ببرید. حضرت فرمود: قنواة دختر رشید هجری، امّ ایمن، حبّابه والبیه، سمیّه مادر عمار یاسر، زبیده، امّ خالد احمسیه، امّ سعید حنفیه، صیانه ماشطه و امّ خالد جهنیه.
تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۱۱۲ و بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۲۹

🌟هم چنین اهل ولایت و معرفت و به فرموده پیامبر(ص): هرکس ایمان محض داشته باشد، او نیز باز خواهد گشت… دلائل الامامه ص۲۳۷

🌟 نکته شایان توجه اینکه در روایات رجعت بر این نکته تاکید شده که رجعت نسبت به مومنین امری اختیاری است؛ امام صادق (ع) فرمودند هرگاه قائم (ع) ظهور کند، در قبر به مومن گفته میشود:
ای فلان آقایت ظهور کرده است ،اگر خواهی به او ملحق شوی برخیز وملحق شو واگر خواهی که در جوار کرامت پروردگارت بمانی بمان…
ترجمه میزان الحکمه ج۴ ص۱۹۸۱

 اسامی فرماندهان سپاه امام مهدی (عج):

ما در روایات نام افرادی را می بینیم که یا عملیات نظامی خاص و یا فرماندهی تعدادی از لشکریان امام عصر (عج) به آنها نسبت داده شده است.

🌟 نیروهای حضرت مهدی (عج) از ملیت های گوناگونی تشکیل شده اند و به هنگام قیام با شیوه خاصی فراخوان می شوند. در روایات نام افرادی را می بینیم که یاعملیات نظامی خاص و یا فرماندهی تعدادی از لشکریان امام عصر (عج) به آنها نسبت داده شده است. در این نوشتار به برخی از آنها اشاره می شود.

🌟حضرت عیسی (ع): امیرمومنان علی (ع) در خطبه ای می فرمایند: آنگاه مهدی (عج) حضرت عیسی را به جانشینی خود، در عملیات تهاجمی علیه دجال بر می گزیند. عیسی (ع) برای یافتن و سرکوبی دجاّل حرکت می کند. دجاّل که همه جهان را در سلطه خود دارد و کشاورزی و نسل بشری را نابود کرده است، مردم را به خویش می خواند و هر کس او را بپذیرد مورد لطف قرار می گیرد و اگر خودداری ورزد، او را می کشد. سراسر جهان جز مکه، مدینه و بیت المقدس را در هم نوردیده است و همه فرزندان نامشروع از شرق و غرب جهان پیرامونش گرد امده اند. دجال به سوی حجاز حرکت می کند و عیسی (ع) در گردنه «هرشاه» به او می رسد و فریادی هولناک بر او می کشد و ضربه ای سخت بر او فرود می آورد و او را در شعله های آتش ذوب می کند، آن سان که سرب در آتش ذوب می شود…
در ویژگی حضرت عیسی (ع) آمده است: او چنان ابهتی دارد که چون دشمن او را می بیند به یاد مرگ می افتد؛ چنان که گویی عیسی (ع) قصد جانش را کرده است.

🌟شعیب بن صالح (ع):امیرمومنان علی (ع) می فرمایند: «سفیانی و صاحبان پرچم های سیاه با یک دیگر رودر رو می شوند در حالی که میان آنان جوانی از بنی هاشم است که در کف دست چپ او خال سیاهی است و در پیشاپیش لشکریان او شخصی از قبیله بنی تمیم به نام شعیب بن صالح است.»

🌟 اسماعیل فرزند امام صادق (ع) و عبدالله بن شریک:ابوخدیجه می گوید: امام صادق (ع) می فرمودند: من از خدا خواستم که (فرزندم) اسماعیل را پس از من بر جای گذارد، ولی خداوند نخواست و درباره او مقام دیگری به من بخشید؛ وی نخستین کسی است که با ۱۰ نفر از یارانش ظهور می کند و عبدالله بن شریک یکی از آن ۱۰ نفر است که پرچمدار او است…

🌟 عقیل و حارث: امیرمومنان علی (ع) می فرمایند: «… حضرت مهدی (عج) لشکر را حرکت می دهد تا انکه وارد عراق می شود؛ در حالی که سپاهیان، پیشاپیش و پشت سر او حرکت می کنند و فرمانده نیروهای پیشرو، مردی به نام عقیل است و فرماندهی سپاهیان پشت سر را مردی به نام حارث عهده دار است.»

🌟جبیربن خابور: امام صادق (ع) از امیرمومنان علی (ع) نقل فرموده است: «این شخص (جبیر) در جبل الاهواز به همراه چهار هزار نفر (در حالی که سلاح ها را از نیام کشده اند) منتظرند تا قائم اهل بیت (ع) ما ظهور کند.آنگاه این شخص همراه حضرت (ع) و در رکابش با دشمنان خواهد جنگید.»

🌟 مفضل بن عمر: امام صادق (ع) به مفضل فرمودند: «تو با چهل و چهار نفر دیگر با حضرت قائم (عج) خواهید بود. تو در سمت راست حضرت (ع) امر و نهی می کنی و مردم در آن زمان بهتر از امروز از تو اطاعت می کنند…

🌟اصحاب کهف: امیرمومنان (ع) می فرمایند: «اصحاب کهف برای یاری مهدی (عج) خواهند بود.»
منابع:
الشیعه و الرجعه، ج ۱
بحارالانوار ج ۴۱ و ۵۳
ارشاد القلوب
نشانه هایی از دولت موعود
💢 مابرای اختصار , گوشه ائی از یاران امام مهد (عج) را نام بردیم و خیل کثیری دیگر در احادیث هستند که به آنها اشاره نکردیم از قبیل👈 مالک اشتر, مقداد, سلمان و…. خیل عظیمی از فرماندهان شهید از صدر اسلام تا زمان ظهور و…
و همچنین فرماندهان ارشدی دیگر نیز امام مهدی (عج) دارند که در قیدحیات هستند, در آن زمان و لشگر حضرت را فرماندهی می کنند از قبیل👈  از نشانه‌های ظهور، به قیام مردی از نسل امام حسین(ع)، از اهالی یمن اشاره دارد که پیش از ظهور امام مهدی(عج) رخ می‌دهد. بنابر برخی روایات، قیام او با خروج سفیانی و قیام سید خراسانی همزمان است. او مردم را به سوی امام مهدی دعوت می‌کند و بنا بر روایات، با سفیانی درگیر می‌شود و….

پایان

کتاب راهنمای سفر اخرت

 ناصر کاوه

دعوتید به کانال دوستان در واتساپ

دعوتید به کانال شهدا

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن