معارف و اخلاق

محشر / جايگاهى كه در روز قيامت تمام انسان ها در آن مكان جمعند و حساب پس مى دهند

راهنمای سفر آخرت

راهنمای سفر آخرت

(مرحله هشتم) محشر :

💠امام سجاد(ع)دردعای ابو حمزه می فرمایند:

“ابکی لخروجی من قبری عریانا ذلیلا حاملا ثقلی علی ظهری انظر مره عن یمینی و اخری عن شمالی اذ الخلایق فی شان غیر شانی لکل امرء منهم یومنئذ شان یغنیه و جوه یومئذ ضاحکة مستبشره و وجوه یومئذ علیها غبره ترهقها قترة و ذلة…”

… می گیرم در حالی که از قبرم سر برآورم ،

در حالی که برهنه و ذلیلم, بارم (بارگناه) بر دوشم ،

یک نگاه به طرف راست و نگاهی به طرف چپ (هیچ کس به فکر من نیست ).

هر کس به فکر خود است . همه گرفتار و مشغول کارخودند. یک عده چهره های شان خندان و عده دیگر غبار آلوده و غمگین و ذلیل است…

💠  محشر  چيست ؟

محشر  جايگاهى را گويند كه در روز قيامت تمام انسان ها در آن مكان تجمع مى كنند، و حساب پس مى دهند؛

يعنى پس از آن كه نفخه احيا توسط اسرافيل دميده شد و همه مردگان زنده شدند،

همگان به فرمان الهى روانه صحنه محشر شده و در آنجا گـرد هم مى آيند،

و به اعمال و رفتار آنان رسيدگى مى شود،

و پس از آن سرنوشت هر كس بنا بر آنچه استحقاق دارد تعيين و به جايگاه ابديش در بهشت يا جهنّم روانه مى گردد.

قرآن كريم درباره وقوع حشر که حتمی است مى فرمايد:

يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَميعا -انعام ، آيه ۲۲

(بخاطر بياور)روزى ( محشر ) را كه همه آنان (انسانها) را محشور مى كنيم .

قُلْ اِنَّ الاَْوَّلينَ وَ الاْ خَرينََ لَمَجْمُوعُونَ اِلى ميقاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ. واقعه ، آيات ۴۹ ـ ۵۰

بگو اولين و آخرين ، همگى در موعد روز معينى جمع مى شوند.

 

صحرای محشر  چگونه است ؟

💠 قرآن درباره زنده شدن مردگان فرمود:

“یومئذ یصدر الناس اشتاتالیروا اعمالهم فمن یعمل مثقال ذره خیرا یره و من یعمل مثقال ذره شرا یره ”

در آن روز انسان ها به طور پراکنده زنده شده و به سوی میزان اعمال سرازیر می شوند. و نامه اعمال به انسان داده می شود:

💠نامه اعمال هر انسانی رابه گردن او می آویزیم و روز قیامت به صورت کتابی بیرون می آوریم و او آن را گشاده می یابد و آدمی فریاد می کشد:

“ما لهذا الکتاب لا یغادر صغیره ، و لا کبیره الا احصاها” ،

این چه کتابی است که هیچ ریز و درشتی را فرو گذار نکرده و همه را برشمرده است!

به او خطاب می کنند :

“اقراء کتابک کفی بنفسک الیوم علیک حسیبا”

نامه اعمالت را بخوان کافی است خودت حسابگر اعمالت باشی .

در آن رور بر دهان مهر می زنیم و دستان آنان باما سخن گفته و پاهای شان بر آنچه انجام داده اند گواهی می دهند.

“الیوم نختم علی افواههم و تکلمنا ایدیهم و تشهد ارجلهم بما کانوا یکسبون”

 

💠خروج همگانی از قبرها:

قرآن كريم در اين باره مى فرمايد:

وَ نُفِخَ فِى الصُّورِ فَاِذا هُمْ مِنَ الاَْجْداثِ اِلى رِبِّهِمْ يَنْسِلوُنََ قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا هذا ما وَعَدَ الرَّحمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ.يس ، آيات ۵۱ ـ ۵۲

(بارديـگر) در صور دميده مى شود ناگهان آنها از قبر شتابان به سوى پروردگارشان مى شتابند مى گويند:

اى واى بر ما!

چه كسى ما را از خوابگاه مان برانگيخت ؟

(آرى ) اين همان است كه خداوند رحمان وعده داده و فرستادگان او راست گفتند…

محشر / جايگاهى كه در روز قيامت تمام انسان ها در آن مكان جمعند و حساب پس مى دهند
محشر / جايگاهى كه در روز قيامت تمام انسان ها در آن مكان جمعند و حساب پس مى دهند

وضعیت مردم در محشر 

💠” همانروز که از قبرها به سرعت خارج می شوند.

گویی به سوی بت ها می دوند، در حالی که چشم هایشان از شرم ووحشت به زیر افتاده وپرده ای از ذلت وخواری آن ها با پوشانده است.

این همان روزی که به آن ها وعده داده شده بود” سوره آیه معارج -۴۳

💠”…و در ميان آبهاى سوزان و سايه دودهاى متراكم و آتش زا قرار دارند ،سايه اى كه نه خنك است و نه آرام بخش” واقعه ، ۴۲ ـ ۴۴

💠حضرت على (ع ) حضور مردم در صحنه محشر را چنين توصيف مى كند:

“روز قيامت خداوند مردم را از گـورهايشان برمى انـگـيزد، و در حالى كه برهنه هستند.

در بيابانى هموار گرد مى آورد. از شدّت شلوغى وازدحام جمعيت از راه رفتن باز مى مانند و به سختى نفس مى كشند.

سراپاى آنان را عرق فرا مى گيرد و از شدت ناراحتى فرياد مى زنند واين اولين مرحله از سختي هاى روز قيامت است.

بحار الانوار ، ج ۷ ، ص ۱۱۱ (البته طبق بعضى از روايات ، عورت مؤ منان پوشيده است.)

 

💠 سوال- چکار کنیم که در روزمحشر برهنه محشور نشویم ؟

پاسخ – مسئله ی عریان بودن در محشر و قیامت و نه در برزخ در روایات بسیار زیادی مطرح شده است .

در روایتی داریم که یکی از همسران پیامبر همین سوال را از پیامبر اکرم (ص) پرسید .

پیغمبر (ص) فرمود: آنجا هر کسی به فکر خود است و وحشت بسیاری وجود دارد .

این مسئله آنقدر افراد را از یکدیگر باز می دارد که مانند نظام دنیا چشم چرانی و نگاه وجود ندارد .

اما نکته ی مهمتر این است که در روایات داریم که شیعیان و مومنین خالص که ولایت اهل بیت (ع) را دارند مستور هستند .

در روایتی از پیامبر اکرم (ص) است که فرمود:

شیعیان علی (ع) کسانی هستند که با لباس های سفید در قیامت از قبر ها برانگیخته می شوند .

این لباس های سفید یا همان کفن ها است و یا اینکه به قدری نور آنها را فرا گرفته که بدن آنها قابل دیدن نیست .

درروایت دیگری از امام صادق (ع) داریم که شیعیان ما از قبور برانگیخته می شوند در حالی که بدن آنها مستور و پوشیده هستند .

بنابراین باید ولایت خود نسبت به اهل بیت (ع) را تقویت کنیم و جزو همین شیعیانی باشیم که مستور هستند…

صورت برزخی انسان ها درمحشر

💠 خداوند متعال انسان را متشکل از دو قسمت کاملا متفاوت و متمایز خلق کرد؛

معجونی از جسم و روح؛ جسم، جنبه مادی و طبیعی انسان است و روح، جنبه ملکوتی و معنوی او؛

در روح نیز هم جنبه‌های مثبت وجود دارد و هم جنبه‌های منفی، و این خود انسان است که با اختیاری که خداوند متعال در او قرار داده است،

باید یکی را انتخاب کرده و روح خود را بر آن اساس سامان دهد.

قرآن نیز در این رابطه می‌فرماید:
“فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها” – شمس/۸, سپس فجور و تقوا (شر و خير) را به او الهام كرده است.
جسم آدمی هرگز تغییر شکل نداده و ثابت خواهد بود و آن نیز به خاطر خاصیت دنیا است؛

اما روح آدمی این قابلیت را دارد که به اشکال مختلف نمود پیدا کند، یعنی در عالم برزخ که عالم ارواح است،

ممکن است به شکلی غیر ازانسان ظاهر گردد.

علمای اخلاق معتقداند افرادى كه در اين دنيا زندگى می‌كنند همه از حیث جسم و شکل ظاهری انسان هستند،

ولی از حیث روحی و معنوی، کمتر کسی به شکل انسان است؛

چرا که اخلاق آنان بسیار متفاوت است؛ و این اختلاف در اخلاق و ملكات نفسانی، موجب اختلاف شكل و صورت‏ آن‌ها در برزخ و آخرت می‌شود.

اختلاف شكل و صور حيوانات نيز مبتنى بر اختلاف غرائز و ملكات و صفات آن‌هاست…

💠 رسول خدا(ص) فرمودند:

همه مردم (غير اهل تقوا) در روز قيامت،برهنه محشور مي شوند و خداي تعالي ده گروه از امت من را در روز قيامت از صفوف مسلمانان جدا مي کند و قيافه هايشان را تغيير مي دهند.

اين ده گروه عبارتند از:

۱- سخن چينان به شکل”ميمون” در مي آيند.
۲- حرام خواران به شکل”خوک” در مي آيند.
۳- ربا خواران “وارونه” وارد محشر مي شوند.
۴- حاکمان جور کوربه عرصه محشر مي شوند.
۵- افراد خودخواه و خود پسند”گنگ و کر” محشور مي شوند.
۶- عالمان بي عمل, “زبان شان را مي جوند و چرک از دهان شان بيرون مي آيد.”
۷- آزار دهندگان همسايه “با دست و پاي بريده” وارد مي شوند.
۸- آنهايي که دوبهم زني کرده اند به “شاخه اي از آتش آويزان مي شوند.”
۹- شهوت پيشگان و کساني که خمس و زکات خود را نمي پردازند “با بويي بدتر از مردار وارد محشر مي شوند.”
۱۰- تکبر کنندگان را” لباس هاي آتشين بر آنها مي پوشانند.” مجمع البيان، ج ۵، ص۴۲۳

آیت الله مظاهری، به نقل از یکی از بزرگان، می فرمایند:

💠 فردی را می شناختم که آدم خیلی خوبی بود. در خواب دیدم روز قیامت شده و او به شکل سگ درآمده است.

به او گفتم تو که آدمی خوب، با ایمان و با تقوا بودی، چرا سگ شده ای؟

گفت: وای از بداخلاقی در خانه! وای از بد اخلاقی در خانه! وای از بداخلاقی در خانه!

 

محشر / جايگاهى كه در روز قيامت تمام انسان ها در آن مكان جمعند و حساب پس مى دهند
محشر / جايگاهى كه در روز قيامت تمام انسان ها در آن مكان جمعند و حساب پس مى دهند

💠داستان شگفت انگیز سعد

سعد بن معاذ جوانی جنگجو بود.

پیامبر صلي الله عليه و آله در تشییع او شرکت کردند و فرمودند ملائکه به قدری به زمین آمدند که در تشییع او زمین پر شد.

مادرش بعد از خاکسپاری گفت: خوش به حالت فرزندم، بهشت گوارایت باد! که پیامبر صلي الله عليه و آله در تشییع تو شرکت کرد.

به دست آن حضرت به خاک سپرده شدی.

با همه ی این حالات پیامبر صلي الله عليه و آله فرمودند:الان قبر چنان او را فشار داد که استخوان های سینه اش در هم شکسته شد.

گفتند: یا رسول الله، مگر آدم خوبی نبود؟ فرمود:چرا ولی در خانه بد اخلاق بود، بهانه گیری می کرد و منفی باف بود…

💠 دروغ سببِ گرفتن صورت انسانی از دروغگو است.
یعنی چهره برزخی اش انسان نیست. رسول خدا(ص) به حضرت زهرا(س) فرمود:
در شب معراج زنی را دیدم که سرش مانند خوک و بدنش مانند بدن الاغ بود وسببش فتنه انگیزی و دروغگویی اش بوده است.

– دروغگو به واسطه ی دروغ، بوی دهانش در قیامت گندیده است.

ملائکه از بوی گندش فرار میکنند. بوی گند دهان دروغگو تا به عرش می رسد.

دروغ از شراب بدتر است. حضرت باقر(ع) فرمود: خداوند برای شرّ قفلهایی قرار داده و کلید آن شراب است و دروغ بدتر از شراب است.

برگرفته از کتاب گناهان کبیره از شهید آیت الله دستغیب

در روز قیامت انسانها در چه سن و سالی محشور می شوند:

💠 الف) وضع سنی مردم در روز محشر:

از قرآن و روایات می توان استفاده کرد که انسان ها  در همان سنی که از دنیا رفته اند، محشور می شوند

[ این در صورتی است که به صورت انسان محشور شوند چون عدای در روز قیامت صورت انسانی ندارند]

🔰 از باب نمونه به سه آیه اشاره می شود .

۱ـ بار دیگر در صور دمیده می شود ناگهان آنها از قبرها شتابان به سوی پروردگارشان می روند

[یس/۵۱.]

از این آیه استفاده می شود که با آخرین سنی که از دنیا رفته اند، محشور می شوند.

🔰 ۲ـ «و اینکه رستاخیز آمدنی است و شکی در آن نیست و خداوند تمام کسانی را که در قبرها هستند زنده می کند[حج/۷.]»

این آیه هم ظاهرش این است که با همان بدن و همان سنی که از دنیا رفته اند محشور می شوند.

🔰۳ـ آیه ای دیگری هم داریم که بر این مطلب دلالت دارد «روز قیامت روزی است که کودکان را پیر می کند[مُزّمل/۱۷]».

معلوم می شود کودک هم بین آنها وجود دارد که طولانی بودن روز قیامت که پنجاه هزار سال است باعث پیری آنها می شود.[معارج/۴]

 

💠 ب ) روایات:

🔰 در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده است:

روز قیامت موقع حساب، خداوند به جبرئیل دستور می‏دهد که بچه‏ های مؤمنین را به بهشت وارد کند

(فرشته وحی آنها را به سوی بهشت راهنمایی می‏ کند ولی آنان) دم در بهشت می‏ ایستند و داخل نمی‏ شوند،

از پدران و مادران خود سؤال می‏ کنند، فرشتگان پاسخ می‏ دهند که آنها مشغول حساب و اعمال خود می‏ باشند و مانند شما نیستند،

آنگاه اطفال مؤمنان فریاد می‏ کشند و گریه می‏ کنند، خداوند از جبرئیل سؤال می‏ کند، و جبرئیل عرض می‏ کند:

خداوندا تو آگاهی، این صدای بچه‏ های مؤمنان است که بدون پدران و مادرشان وارد بهشت نمی‏ شوند،

در نتیجه خداوند به جبرئیل فرمان می‏ دهد که از میان مردم دست والدین آنها را بگیرد و با آنها داخل بهشت کند.

[مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار، چاپ بیروت، ج ۷۹، ص ۱۲۳، ح ۱۵]

این حدیث  به روشنی وصراحت تمام گو یای این است که کودک به  همان سنی که از دنیا رفته، یعنی در سن کودکی محشور می شود.

🔰 در حدیث دیگر زراره می گوید : امام باقر (ع) فرمود :

خداوند در مورد اطفال و کودکان مشیّت و اراده ی ( خاص ) دارد ،

خداوند کودکان و کسانی را که در نبود پیامبر مرده اند و سال خوردگان و پیرمردانی که در حال زوال عقل پیامبر را درک کرده اند

و ناشنوا و لالی غیر عاقل و دیوانه و ابلهی که عقل ندارند ،

همه را در روز قیامت جمع می کند و هر یکی از آنها بر خدا احتجاج می کند ،

خداوند فرشته ای را بسوی آنان می فرستد که آتشی را روشن کند ،

سپس فرشته ی دیگری به آنان می گوید وارد آتش شوید ،

هر کس وارد آتش شود برای او سرد و سلام گردیده و او را به بهشت می برد

و هرکسی تخلف و سرپیچی نماید داخل جهنّم می شود.

[کلینی ، محمد ، الکافی ، ۳/۲۴۹] .

از این روایت به خوبی استفاده می شود که هر کسی به وضع و حال دنیایی خود محشور می شود .

🔰 به علاوه این که عقل و خرد اقتضا می کند

که انسان در سنی که از دنیا رفته است محشور شود.

زیرا بدنی که عصاره و فشرده همه بدنهای دوران عمر است

در حقیقت همیشه با روح بوده و از هر جهت تناسب و سنخیت با آن دارد و روح تنها با آن می تواند (مأنوس) باشد

و این مأنوسیت با آخرین لحظات عمر بدن بیشتر خواهد بود،

لذا جا دارد که انسان در همان سنی که از دنیا رفته است محشور شود.

[مکارم شیرازی، ناصر، معاد و جهان پس از مرگ، مطبوعات هدف، ص۳۳۸]

🔰 البته از آیات قرآن استفاده می شود که در بهشت درد سر و خستگی و پیری وجود ندارد.

[فاطر/۳۴]

از روایات معصومان (ع) بر می آید که اهل بهشت همه جوان و زیبایند ودر آنجاپیری و فرسودگی راه ندارد.

🔰 رسول اکرم(ص) فرمودند: «اهل الجنّة جُردٌ مُردٌ کحلٌ لاَیَفْنی شبابهم ولا تُبلی ثیابهم – کنزالعمال، ح ۳۹۳۰۱

🔰و از آیاتی که در مقدمه ذکر شد می توان حدس زد که:

بهشتی ها در بهترین سنی که قابل تصور است زندگی می کنند،

امام جواد (ع) فرمود انسانها در بهشت (اعم از زن و مرد) جوان هستند :

«لان اهل الجنه یکونون شباناً[احتجاج علی طبرسی، انتشارات اسوه، ج۲، ص ۴۷۸]

🔰اهل بهشت همه (مرد و زن) جوان محشور می شوند

(و در بین آنها پیر مرد و پیر زن وجود ندارد).

🔰در روایات دیگری مساله مشخص تر بیان شده، پیامبر (ص) فرمود:

که مردان بهشتی در سن ۳۳ سالگی و حوریه و زنان بهشتی در سن ۱۶ سالگی می باشند.

[دستغیب، معاد، ص۱۴۱]

🔰این روایت ظاهرش عمومیت دارد، شامل همه ساکنین در بهشت می شود.

🔰 ولی پیرامون سن اهل جهنم در آیات قرآن تصریحی نشده است

و در متون روایی هم مطلب خاصی در این باره یافت نشد…

کتاب راهنمای سفر اخرت / محشر

ناصر کاوه

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن